ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )
812
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )
بدينسان چارهجوئى كردهاند كه نيروى ريسمان را دو برابر ميكنند بدين گونه كه آن را از سوراخهائى كه بنسبتهاى هندسى سنجيده شده است داخل چنگكهاى منجنيق ميكنند آن وقت بارهاى سنگين هنگام بلند كردن سبك مىشود و ابزار آن را « ميخال » ( منجنيق ) مينامند . و بدين وسيله بدون تحمل رنجى منظور حاصل ميگردد . و اين عمل از روى اصول هندسى معروفى كه در ميان بشر متداول است درست مىشود و بدان بناهاى بلند و عظيمى را كه تا اين روزگار هم نمودار است بنيان نهادهاند . بناهاى شگفت آورى كه مردم گمان ميكنند آنها از ساختمانهاى روزگار جاهليت است و مردم آن دوران به همان نسبت بلند قد و تنومند بودهاند ، در صورتى كه اين پندار درست نيست بلكه آنها را بتدابير هندسى بنيان نهادهاند چنان كه ياد كرديم . پس بايد به اين گونه نكات پى برد ، و خدا آنچه بخواهد ميآفريند [ 1 ] . فصل بيست و ششم در صناعت درودگرى اين صناعت از ضروريات اجتماع بشمار ميرود و مادهء آن چوب است ، زيرا خدا سبحانه و تعالى در هر يك از موجودات براى آدميان منافعى قرار داده است كه بدان ضروريات يا نيازمنديهاى خود را تكميل مىكند و يكى از آنها درخت است كه انسان از آن سودهاى بىشمارى ميبرد و هر كس آنها را ميداند . و يكى از آن سودها اين است كه وقتى خشك شود از چوب آن استفادهها ميكنند كه نخستين فوايد آن عبارت است از سوختن براى وسايل معاش و ساختن عصا براى تكيه كردن بر آن و دفاع از خويش و جز اينها از ضروريات ايشان .
--> [ 1 - ) ] يَخْلُقُ ما يَشاءُ 5 : 17 . سورهء مائدة ، آيهء 20 . در چاپهاى مصر و بيروت پس از آيه كلمهء « سبحانه » اضافه شده است .